Sosyal Psikoloji Nedir – (Makale)

0
46
Sosyal Psikoloji Nedir-Muzaffer Sherif-Sosyal-Psikolog

Her bilim dalı insana ve insanın içinde yaşadığı dünyayı anlamaya ve açıklamaya çalışır ve her bilim yaşamın bir yönüyle ilgilidir. Psikolog olsun ya da olmasın her insanı ilgilendiren bu tür konuları çalıştığı için sosyal psikoloji temel bir çalışma alanıdır. Bu konular ile bağlantılı olarak kullanılacak anahtar kavramlar şunlardır;

  • Sosyal Psikoloji
  • Völkerpsikoloji
  • Grup Zihni
  • Sosyal Biliş
  • Korelasyon
  • Survey
  • Laboratuvar Deneyi
  • Alan Deneyi

Bu makaleyi okuduktan sonra; sosyal psikoloji nedir, sosyal psikolojide araştırma yöntemleri nelerdir? Sorularına yanıt bulabileceksiniz.

Sosyal psikoloji nedir?

Aslında “sosyal psikoloji nedir?” sorusuna kesin ve tam olarak verilebilecek bir yanıt yoktur. Bu, disiplinin alanının çok geniş olması ve çok farklı araştırma geleneklerin bulunmasıyla ilgili bir durumdur. Sosyal psikolojinin tarihçesi içerisinde sosyologların tanımladığı bir sosyal psikoloji ve psikologların tanımladığı bir sosyal psikoloji vardır. Sosyolojik sosyal psikoloji ve Psikolojik sosyal psikoloji. Sosyal psikolojiyi, psikolojinin alt dalı olarak gören sosyal psikologların bir çoğu ünlü sosyal psikolog Gordon Allport ’un sosyal psikoloji tanımını kabul ederler.

Elliot-Aronson-sosyal-psikoloji-Sosyolog-Völkerpsikoloji-Sosyal-Biliş

Sosyak Psikoloji Ne Demek ?

Sosyal psikoloji; bireylerin davranışları, duygu ve düşüncelerinin, başkalarının gerçek, hayal edilen veya ima edilen varlığından nasıl etkilendiğinin bilimsel yollarla araştırılmasıdır.

Sosyal psikolojinin tanımlamasının zor olmasının önemli bir nedeni de , sosyal psikolojinin başındaki ‘sosyal’ sıfatının pek çok sosyal psikolog tarafından farklı anlaşılmasıdır.

‘Sosyal’ kelimesinin anlamı nedir?

‘Sosyal’ kimi sosyal psikologlarca; İnsanlar arasındaki etkileşim anlamında, kimilerince toplum ya da kültür anlamında kullanılırken kimilerince de çok sayıda insanı ilgilendiren problemler ya da birden fazla insanı içeren anlamında kullanılır.

Birden çok anlam içerebilen bir tanım üzerinden insanlığı incelemek sosyal psikologlar için oldukça zordur. Bu nedenle modern psikologlar, sosyal psikolojiyi belli sınıflara ayırarak çalışma alanlarını biraz daha rahatlatmaktadırlar. Bu sınıflandırma şu şekilde sıralanabilir:

Sosyal psikolojinin çalışma konuları.

  • Gruba uyma davranışı,
  • İkna,
  • Güç,
  • Sosyal etki,
  • İtaat,
  • Önyargı,
  • Önyargının azaltılması,
  • Ayrımcılık,
  • Kalıp yargılar,
  • Sosyal biliş ve sosyal algı,
  • Sosyal kategoriler,
  • Saldırganlık,
  • Özgeci davranış,
  • Kişiler arası çekicilik,
  • Tutumlar ve tutum değişimi,
  • İletişim,
  • İzlenim oluşturma,
  • Küçük gruplar,
  • Liderlik,
  • Kitle davranışı,
  • Gruplar arası ilişkilerdir.
Sosyal-psikoloji-nedir-Sosyal psikolog-Survey-Gordon-Allport

🔑 Sosyal Psikoloji Tarihi

Modern sosyal psikoloji 20. Yüzyılın başından itibaren Amerika’da kendini gösterdi. Yaklaşık olarak 1960’ların sonlarına kadar da bu durum aynı şekilde devam etti. 1960’ların sonları ve 1970’lerin başından itibaren Avrupalı sosyal psikoloji denilebilecek geleneği oluşturan kuram ve araştırmalar ortaya çıktı. Günümüzde dünyanın her yerinde sosyal psikoloji mevcut olsa da büyük ölçüde Amerika ve Avrupa merkezli bir sosyal psikolojinin ağır bastığı söylenebilir.

🖊 Modern Sosyal Psikoloji

Deneysel yöntemlere ağırlık veren bir bilimdir. 19. Yüzyılın sonlarında Triply tarafından gerçekleştirilen deney sosyal psikolojinin ilk deneyi kabul edilir ve bu deney daha sonra da deneysel yöntemin kazandığı önem sayesinde tarihsel bir başlangıç olarak nitelendirilir. Modern sosyal psikolojide davranışçılar psikolojinin çalışma nesnesinin gözlenemeyen zihinsel olgular değil, gözlenebilir insan davranışı olması gerektiğini savunmaktadır.

🕐 1930’larda Sosyal Psikoloji.

1930’larda Almanya’da yükselen Nazizm dolayısıyla Avrupa’dan birçok bilim insanı Amerika’ya göz etti. Bu bilim insanlarından; Kurt Luin ve Solomon Asch ayrıca Türkiye’den Muzaffer Sherif Amerika’daki sosyal psikolojiyi derinden etkilediler.

🕑 1950-1960 yıllarında sosyal psikoloji

1930’lu yıllardan sonra 1950 ve 1960’lı yıllarda da sosyal psikoloji alanında da çalışmalar devam ediyordu. 1950-1960’larda Amerika’da sosyal psikolojide bir taraftan grup süreçleri düğer taraftan da tutumlar konusunda araştırmalar sürdürülüyordu. Tutum çalışmalarının gerilediği 1960’lar sosyal psikolojide kriz denilebilecek eleştirilerin başlangıcına da tanık olmaktaydı. Bu eleştiriler temelde sosyal psikolojide davranışın içinde yer aldığı sosyal bağlama gereken önemin verilmediği noktasında yoğunlaşmaktaydı. 1970’lerin ortalarında da günümüzde de sosyal psikoloji alanını ağırlıklı olarak belirlemeye devam eden sosyal biliş yaklaşımı ortaya çıktı.

🔬 Sosyal Psikolojide Araştırma Yöntemleri

Sosyal psikolojide kullanılan araştırma yöntemleri; deneysel yöntemler ve deneysel olmayan yöntemlerdir. Deneysel olmayan yöntemlerle gerçekleştirilen araştırmalardan nedensel bir sonuç çıkarmak mümkün değildir. Bu tür araştırmaların sayısal veri elde edilebilenlerinde değişkenler arasındaki korelasyon araştırılır. Bunlar korelasyon yöntemi olarak da adlandırılabilir. Bu yöntemler;

  • Doğal gözlem,
  • Survey,
  • Arşiv araştırması

Doğal gözlem, söz konusu sosyal davranışı sistematik bir biçimde gözlemeyi, kaydetmeyi ve kodlamayı içermektedir.

Survey Yöntemi de, sosyal psikolojide en sık başvurulan araştırma yöntemlerinden biridir. Survey yönteminde veri toplama tekniği olarak anket ve görüşme kullanılır.

Arşiv Araştırmasında ise; araştırmacı başkası tarafından ve çoğu zaman başka nedenlerle toplanan ve kaydedilen veriyi kullanır.

Deneysel yöntemler ise şu şekildedir;

Sosyal psikolojide kullanılan araştırma yöntemleri; deneysel yöntemler ve deneysel olmayan yöntemlerdir. Deneysel olmayan yöntemlerle gerçekleştirilen araştırmalardan nedensel bir sonuç çıkarmak mümkün değildir. Bu tür araştırmaların sayısal veri elde edilebilenlerinde değişkenler arasındaki korelasyon araştırılır. Bunlar korelasyon yöntemi olarak da adlandırılabilir. Bu yöntemler;

  • Doğal gözlem,
  • Survey,
  • Arşiv araştırması

Doğal gözlem, söz konusu sosyal davranışı sistematik bir biçimde gözlemeyi, kaydetmeyi ve kodlamayı içermektedir.

Survey Yöntemi de, sosyal psikolojide en sık başvurulan araştırma yöntemlerinden biridir. Survey yönteminde veri toplama tekniği olarak anket ve görüşme kullanılır.

Arşiv Araştırmasında ise; araştırmacı başkası tarafından ve çoğu zaman başka nedenlerle toplanan ve kaydedilen veriyi kullanır.

Deneysel yöntemler ise şu şekildedir;

Sosyal psikolojide kullanılan araştırma yöntemleri; deneysel yöntemler ve deneysel olmayan yöntemlerdir. Deneysel olmayan yöntemlerle gerçekleştirilen araştırmalardan nedensel bir sonuç çıkarmak mümkün değildir. Bu tür araştırmaların sayısal veri elde edilebilenlerinde değişkenler arasındaki korelasyon araştırılır. Bunlar korelasyon yöntemi olarak da adlandırılabilir. Bu yöntemler;

  • Doğal gözlem,
  • Survey,
  • Arşiv araştırması

Doğal gözlem, söz konusu sosyal davranışı sistematik bir biçimde gözlemeyi, kaydetmeyi ve kodlamayı içermektedir.

Survey Yöntemi de, sosyal psikolojide en sık başvurulan araştırma yöntemlerinden biridir. Survey yönteminde veri toplama tekniği olarak anket ve görüşme kullanılır.

Arşiv Araştırmasında ise; araştırmacı başkası tarafından ve çoğu zaman başka nedenlerle toplanan ve kaydedilen veriyi kullanır.

Deneysel yöntemler ise şu şekildedir;

Deney, bir değişkenin diğer bir değişken üzerinde etkisinin araştırılarak bir denencenin sınandığı yöntemdir. Bütün araştırma yöntemleri içinde değişkenler arasında neden sonuç ilişkisinin kurulabileceği tek yöntem deneydir. Deney yönteminin bu ayrıcalığı, araştırmacının da bağımsız değişkene müdahalesi ve deneysel koşullar üzerindeki kontrolü sayesindedir.

Sosyal Psikoloji Nedir, Özet

Wikipedia adlı kaynağa göre; Sosyal psikoloji, düşünce, duygu ve davranışların başka insanların gerçek, hayali ya da ima edilen varlıklarından nasıl etkilendiğini araştırı. Sosyal psikoloji ile Sosyoloji aynı şey değildir. Sosyal psikoloji daha çok küçük insan grupları ve bunlar arasındaki bireylerin etkileşimine odaklanırken, sosyoloji daha geniş insan grupları yani toplumlara bakar. Yine sosyal psikoloji ile Antropoloji de aynı şey değildir. Antropoloji daha çok insanların psikolojisi değil, kültür, yaşayış ve inanç gibi genel açılardan ele alarak bunları zaman içinde inceler.

Sosyal psikolog denen kişi üniversitelerin psikoloji bölümünden ya da bağlantılı herhangi bir başka bölümden mezun olduktan sonra sosyal psikoloji alanında yüksek lisans ve doktora yapmış olan uzmana denir.

Peki ne yapar bu sosyal psikologlar? Doktora derecesindeki sosyal psikologlar üniversiteler gibi akademik ortamlarda bilimsel araştırmalar yapar ve eğitim verirler. Bunun dışında modern zamandaki reklam şirketlerinin sosyal psikoloji alanından ne kadar çok yararlandığı bilinen bir gerçektir.

Sosyal psikologlar hastanelerde, eğitim kurumlarında, mimarlık ve mühendislik firmaları gibi çeşitli şirketlerde ve resmi kuruluşlarda araştırmacı veya danışman olarak çalışabilirler. Üç ana başlık altında toplanabilen sosyal psikolojinin ana inceleme konularına bakılacak olursa;

İlki Sosyal Düşünce, bu ana konuda başkalarını ve insanın kendisini nasıl algıladığı, tavır ve tutumların nasıl şekillendiği ve değiştiği, inanç ve yargıların nasıl oluştuğu ve bunların davranışlar üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğu gibi konular araştırılır.

Sosyal Etki denebilen ikinci bir dalda ise; kültür ve insan topluluklarının yaşayışları ve birbirine etkileri, iknanın psikolojisi ve sosyal uyum gibi konular araştırılır. Sosyal ilişkilerde ise önyargılar, şiddet ve şiddet eğilimi, yardımlaşma ve yardım etme davranışı ve son olarak çekicilik ve ikili ilişkiler araştırılır.

Bu bölümde sosyal psikolojinin nedir, sosyal psikolojinin diğer alanlardan farkı, sosyal psikolog kimdir, sosyal psikolog ne iş yapar ve son olarak sosyal psikolojinin araştırdığı ana konulardan bahsedildi. Nöropsikoloji nedir sorusuna cevap bulmak için bağlantıya tıklayabilir ve nöropsikoloji hakkında kapsamlı bilgi edinebilirsiniz. Psikoloji hakkında diğer makaleler için bağlantıyı takip ederek ilgili kategoriye gidebilirsiniz.

Makaleyi oyalar mısınız ?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here