Nöropsikoloji Nedir ? Nöropsikoloji Makale

0
29
Nöropsikoloji-uzmanları-noroloji-psikoloji-alt-dalları-bilişsel-nöropsikoloji-nedir

İnsan vücudundaki en karmaşık ve en muhteşem organ, tartışmasız ‘beyindir.’ Ne de olsa kendi kendine anlamaya çalışan tak organdır. Nöropsikoloji nedir ? Beyni inceleyen alanlar arasında; tıp, nöroloji (sinir bilimi), psikiyatri, biyoloji ve çok daha fazlası var. Peki bu biyolojik yapının insan davranışlarını etkileyip, insanı insan yapan özellikleri nasıl ortaya çıkardığını hiç merak ettiniz mi?

Nöropsikoloji Nedir?

Bu işe bakan bir psikoloji alt alan adı var, Nöropsikoloji. Nöropsikoloji, insan psikolojisi ile beyin yapıları arasındaki ilişkiyi inceleyen psikolojinin alt alanıdır. Bu sebeple de Bilişsel Psikoloji; nörolojiyi ve psikiyatri arasında köprü görevi görür.

Bir ekşi sözlük yazarı nöropsikoloji nedir sorusuna “psikiyatri ile psikolojinin bir arada çalışabildiği tek disiplin.” diye bir cevap vermiş. Bilişsel psikoloji daha çok beyin işlevlerine psikolojik açıdan yaklaşırken, nöroloji ise neredeyse tamamen biyolojik açıdan yaklaşır. Psikiyatri ise, belli beyin hasarı sonucunda oluşan bozukluklarda devreye girer. Nöropsikoloji ise bu üç alanı birbirine yaklaştırır. Biyolojik ve fizyolojik beyin yapılarıyla davranışlar arasında bağlantı kurmaya çalışır.

Nöropsikoloji’nin Alt Alanları.

Temelde nöropsikolojinin iki tane alt alanı vardır: bilişsel nöropsikoloji ve klinik noropsikoloji.

Bilişsel Nöropsikoloji

Daha çok yeni ortaya çıkan bir alan olarak, beyin yapılarındaki hasar ile insan davranışlarında meydana gelen bozukluklar arasındaki ilişkiyi araştırı. Basit olarak; eğer beynin belli bir bölgesi hasar görürse, mesela ‘hafıza sorunu oluşursa bu bölgenin hafıza ile bir şekilde ilgisi olmalıdır.’ Fikrine dayanıyor.

Klinik Nöropsikoloji

Nöropsikolojik bilgilerin belli bir darbe ya da hastalık sonucunda beyin yapıları hasar görmüş hastaların; tanı, değerlendirme, tedavi ve bakımında kullanılmasıdır. Aynı zamanda bu alan Klinik Psikolojinin altında da yer alır. Örnek olarak; bir araba kazası geçirmiş birini düşümün ve kafasına gelen darbe sonucu artık görüş alanının sağında kalan şeyleri farkedemiyor. Mesela tıraş olurken yüzün sağ tarafını ihmal ediyor ya da sağ taraftan gelen bir tehditi veya birisini farkedemiyor. Yani gözleri sağ olana bakıyor fakat bayin onu farkedemiyor. Bu durum tıbbi anlamda yarı ihmal olarak adlandırılır. Klinik Psikologlar burada devreye giriyor. Böyle şikayetler olduğunda doktorlar hastalarının klinik nöropsikologa yönlendirecektir. Bu uzaman gerekli nöropsikolojik testleri uygulayıp yorumlayarak beyin hasarının lokalizasyonunu, “yarı ihmal durum mu yoksa başka bir durum mu var?” buna ayıracaktır.

klinik-noropsikoloji-nedir-nöropsikolog-olmak-nöropsikoloji nedir

👨‍⚕️ Nöropsikolog Kimdir?

Bu şekilde nörologlar ve nöropsikologlar birlikte çalışarak hastanın tedavisi ve bakımı, o hastaya özel şekilde yönetirler. Nöropsikologlar, genelde psikoloji lisans üzerine yüksek lisans ve doktora yapmış olan uzmanlardır. Çoğu zaman; tıp, biyoloji ya da nöroloji eğitimi aldıktan sonra yüksek lisans yaparlar.

Nöropsikoloji Yöntemleri

Standardize Testler: belli bir teste gösterilen performans, ilgili beyin fonksiyonu ve yapısını, sağlığını göstereceği ilkesine dayanıyorlar. Standardize testlerin özelliği geliştirdiklerinde pek çok insana uygulanabiliyor olması ve bunlardan bir normatif veri elde edilmesi ve hastaların verilerinin bununla karşılaştırılmasıdır. Bentom Görsel Bellek Testi buna örnek gösterilebilir. İkinci örnek verilebilecek metodlar; beyin taramaları, MR, BT (Bilgisayarlı Tomografi) ve PET taramalarının kullanılarak doktorlarla birlikte yorumlanarak beyin hasarının lokalizasyonuyla ilgili bilgi sahibi olabilirler. Bunlar dışında Elektofisyolojik testler de yapılabilir. Son olarak kağıt kaleme dayalı olmayan, bir şeyler uygulamanızı istedikleri deneysel bazı görevler verebilirler ve bunlar aslında testlerdir. Buradan da beynin işleyişi ile ilgili bilgi sahibi olabilirler. Buna örnek olarak ise Cambridge Nöropsikolojik Otomatize Test Bataryası (CANTAB) verilebilir.

Bu makalede nöropsikolojinin ne olduğu nöropiskolojinin diğer bilim alanlarının neresinde yer aldığı, Nöropsikoloji alt alanları, nasıl nöropsikolog olunur ve Nöropsikologların hangi metodları kullandığından bahsedildi.

Makaleyi Oylar mısınız ?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here